Vasıl Hemzesi, sakin bir harfin başına getirilen ve vasıl (geçiş) durumunda okunmayan hemzeye denir. Fiil, isim ve harfte bulunan vasıl hemzesine Kuran’ı Kerim’ de sıkça rastlarız. Pekçok hususta Resm-i Osmani’ye uygun bir yazıma sahip olan Medine basımı mushaflarda vasıl hemzesine hareke konulmamaktadır. Lakin vasıl hemzesinin…
Açık te bâbı Cezeriyye manzumesinin önemli konularından biridir. İmam İbnu’l-Cezeri, bu bölümde on üç kelimeden bahsetmektedir. Bu kelimeler Kuran’ı Kerim’ de bazı mevkilerde açık te (ت) bazı mevkilerde kapalı te (ة) ile yazılmışlardır. Burada kapalı te yerine açık te ile yazılan yerler zikredilmiştir. Açık Te…
Maktu ve mevsul kelimeler Kuran okuyucunun bilmesi gereken önemli konulardandır. Tecvid ilminde, maktu ayrı yazılan mevsul ise birleşik yazılan kelimeler için kullanılan bir terimdir. İmam İbnu’l-Cezeri, manzumesinin bu bölümünde, bazen ayrı (maktu) bazen birleşik (mevsul) yazılan Kuran kelimelerini bulundukları mevkilere işaret ederek zikretmiştir. Maktu Ve…
Vakıf bâbı, İmam İbnu’l-Cezeri’nin Mukaddime adlı manzumesinin hem önemli hem çözümlenmesi müşkil beyitlerindendir. Zira vakıf çeşitlerinden bahsederken -belki de nazmın elverdiği ölçüde- tek tek açıklamak yerine birbirini tamamlayan kelimeler ile izah etmiştir. Her vakfı ayrı ayrı açıklamadan tam ve kâfi vakfın tarifini peşpeşe vermiş, ardından…
Med Bâbı başlıklı yazımızda Mukaddime adlı manzumenin dört beyiti inceleyeceğiz. İmam İbnu’l-Cezeri, manzumenin med bâbı bölümde med ve kasr uygulamasının Allah Rasulü’nden nakledildiğini ifade etmiştir. Ayrıca beyitlerde sadece asli med üzerine hemze veya sukun ziyadesiyle oluşan fer’i meddi zikretmiştir. Şimdi bu medleri inceleyelim. Med Bâbı…
Sâkin nun ve tenvin ile kastolunan harekesi olmayan cezimli nun harfidir. Sâkin nun; yazımda mevcut olup, hem vasıl hem de vakıf durumunda telaffuz olunan harftir. Tenvin ise; Arapçada isimlerin sonuna gelen, telaffuzda ve vasıl durumunda mevcut, fakat yazımda ve vakıf durumunda mevcut olmayan sâkin nun’a…
Şeddeli nun ve mim bâbı konulu yazımıza başlamadan önce şedde ne demektir onu hatırlıyalım. Şedde; üzerinde bulunduğu sessiz harfi iki defa okutan bir işarettir. Yani harfi birinci defa cezimli, ikinci defa ise kendi harekesi ile okutur. Şeddeli harfin ilki olan sakin harfin aldığı zaman dilimine…
Dâd ve za bâbı, İmam İbnu’l-Cezeri’ nin tecvid ilmine dair yazdığı “Mukaddime” adlı manzumesinde önemli bir yer tutar. Zira nâzım bu bölüme, telaffuz hususunda birbirine en çok karıştırılan harflerden olan dâd ( ض ) ve za ( ظ ) harfleri arasındaki en önemli farkları zikrederek…
Lam harfi, her daim ince okunan bir harf olsa da lafzatullah’ta (Allah lafzı) bulunan lam harfinin durumu farklılık arzeder. İşte İbnu’l-Cezeri mukaddime adlı manzumesinde bu bölüme lafzatullah’ta bulunan lam harfinin hükmünü zikrederek başlamıştır. Ardından sırasıyla istila, itbak, sakin harflerin alması gereken zaman dilimi, infitah, şiddet…
Ra harfinin hükümleri, tecvid ilminin önemli konularından biridir. İmam İbnu’l-Cezeri’nin Cezeriyye manzumesinde ra harfinin okunuş kuralları üç beyitte özetlenmiştir. Bu beyitlerde ra harfinin ince okunduğu durumlar ve ihtilaflı okunan kelime belirtilmiş, kalın okunan yerler ise Kur’an okuyucusunun bilgisine bırakılmıştır. Bu yazıda, ra harfinin tecvid kurallarını…